ⓘ සිංහල න-ණ ල-ළ බේදය. සිංහල බසේ සංකීර්ණ අවස්ථාවකි. රීති කීපයක් ඇතත් රීති වලට අනුගත නොවන අවස්ථාද ඇත. න, ණ ලෙස නයනු ශබ්ද දෙකක් ඇති විට, මෙම දෙකෙහිම ශබ්දය පොදුවේ න ශ ..

                                     

ⓘ සිංහල න-ණ ල-ළ බේදය

සිංහල බසේ සංකීර්ණ අවස්ථාවකි. රීති කීපයක් ඇතත් රීති වලට අනුගත නොවන අවස්ථාද ඇත.

න, ණ ලෙස නයනු ශබ්ද දෙකක් ඇති විට, මෙම දෙකෙහිම ශබ්දය පොදුවේ "න ශබ්දය" ලෙස හඳුන්වමු. අහවල් නයන්න යැයි විශේෂ කොට කියන විට, "දන්තජ න" හෝ "මුර්ධජ න" හෝ "මුර්ධජ ණ" ලෙස පවසමු. ල, ළ සම්බන්ධයෙන්ද එම සම්ප්‍රදාය සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගන්නවා.

                                     

1. න-ණ භේදය

න යෙදීම

යම් නාමපදයක බහුවචනය ලිවීමට හෝ විශේෂණය ලිවීමට හල් කළ යුතු නම් දන්තජ න ලිවිය යුතුය.

විශේෂණය ලිවීමට

නිදසුන්
  • තුන් විශේෂණය නිසා තුන තුන යන්නෙහි විශේෂණය ලෙස තුන් ලිවිය හැකියි; එනම් අග නයන්න හල් වේ. එනිසා මෙහි ඇත්තේ දන්තජ න අකුර විය යුතුයි.
                                     

1.1. න-ණ භේදය බහුවචනය ලිවීමට

නිදසුන්
  • පියන් විය යුතු නිසා පියන
  • ගණන් විය යුතු නිසා ගණන
  • අත්සන් විය යුතු නිසා අත්සන
  • ගමන් විය යුතු නිසා ගමන

තොරණ යන්නෙහි අගට තිබෙන්නේ මුර්ධජ ණ අකුරයි. ඊට හේතුව තොරණ් ලෙස තොරණ හි බහුවචනයක් සකස් කළ නොහැකි නිසාය. එහෙත් බොහෝ අය "තොරණ්" යනුවෙන් එහි බහුවචනය ශබ්ද කරනු දැන් දැන් පෙනේ. පැරණි ව්‍යාකරණ රීතීන් අනුව නම්, වර්තමාන සිංහල බසෙහි උරුමක්කරුවන් කරන්නේ බරපතල වැරැද්දක් වුවත්, බසෙහි උරුමක්කරුවන්ට කාලයත් සමග බස අවශ්‍ය පරිදි වෙනස් කිරීමට අත්‍යන්ත ශුද්ධ වූ අයිතියක්ද ඇති බව සිහි තබා ගත යුතුය)

                                     

1.2. න-ණ භේදය විශේෂණය ලිවීමට

නිදසුන්
  • තුන් විශේෂණය නිසා තුන තුන යන්නෙහි විශේෂණය ලෙස තුන් ලිවිය හැකියි; එනම් අග නයන්න හල් වේ. එනිසා මෙහි ඇත්තේ දන්තජ න අකුර විය යුතුයි.
                                     

1.3. න-ණ භේදය ක්‍රියාපදයක් ඇසුරින් සාදා ගන්නා නාම විශේෂණ ඉංග්‍රිසියෙහි present participle වැනි

නිදසුන්
  • බලන
  • යන
  • මරන මරනවා යන ක්‍රියාවෙන්
  • කරන කරනවා යන ක්‍රියාවෙන් එය සාදා ගැනේ

මරණ යනුවෙන්ද වචනයක් තිබෙන අතර, එය මරනවා යන ක්‍රියාවෙන් සකස් කරගත් විශේෂණයක් නොව, නාමපදයකි.

                                     

1.4. න-ණ භේදය බහු වචනයක් නැතිනම් හෝ/හෙවත් හල් නොකර බහු කරන විට හෝ/හෙවත් ණයන්නයෙන් අවසන්වන නාමපදයක්

නිදසුන්
  • බහු වචනයක් නැති බැවින් තිළිණ
  • හල් නොකර මූණවල් කියා බහු කරන බැවින් මූණ
  • බහු වචනයක් නැති බැවින් උණ
  • වෙනම බහු වචනයක් නැති බැවින් අණ
  • බහු වචනයක් නැති බැවින් පමණ
  • බහු වචවය බැවින් ඇණ
                                     

1.5. න-ණ භේදය ඩයන්නට පෙර තිබෙන විට

නිදසුන්
  • දණ්ඩ
  • රණ්ඩුව

මෙම රීතිය බොහෝවිට පාලි හා සංස්කෘත භාෂාවෙන් සිංහල බසට පැමිණි වචනවලටයි බලපාන්නේ. ඉංග්‍රිසි, පෘතුග්‍රිසි, ලන්දේසි ආදී භාෂාවෙන්ගෙන් පැමිණි වචනවලට මෙම රීතිය යෙදෙන්නේ නැති තරම්ය.

නිදසුන්
  • බන්ඩලය bundle කියන ඉංග්‍රිසි වදනෙහි සිංහල උූෟරුවට කියන වචනයකි


                                     

2. ල-ළ භේදය

බහුවචනය ලිවීමට හෝ විශේෂණය ලිවීමට හල් කළ යුතු නම්

නිදසුන්
  • අඟල් විය යුතු නිසා අඟල
  • උල් විය යුතු නිසා උල
  • මුල් විය යුතු නිසා මුල
  • පළල් විය යුතු නිසා පළල
  • ගල් විය යුතු නිසා ගල

බහු වචනයම වේ නම් හෝ බහු වචනයක් නැතිනම් හෝ අල් නොකර බහු කරන විට

හල් නොකර බහු කරන පද

නිදසුන්
  • වළවල් නිසා වළ
  • මදුළු නිසා මදුළ
  • දොළවල් නිසා දොළ
  • කිරුළු නිසා කිරුළ
  • ඇළවල් නිසා ඇළ
  • කඳුළු නිසා කඳුළ

බහු වචනය නිසා

  • කෝරළ

ක්‍රියාපදයකින් සාදා ගන්නා අතීතාර්ථයේ නාමවිශේෂණ ඉංග්‍රිසියෙහි past participle වැනි

නිදසුන්
  • මළ මරනවා යන ක්‍රියාපදයෙන්
  • කළ කරනවා යන ක්‍රියාපදයෙන්
                                     

3. න-ණ ල-ළ විචාරය

අතීතයේ සිට මෙම භේදය පැවතියත්, හොඳින් විචාරයට ලක් කළ විට, මෙම භේදය කිසිසේත් අනවශ්‍ය බව පෙනේ. පදරුත් වෙන් කිරීමට නයනු දෙකක් හෝ ලයනු දෙකක් තිබිය යුතු යැයි පැවසීමම අවිද්‍යාත්මකය. ඊට හේතුව මෙයයි. තන යන ශබ්දය ඇසෙන විට එකවර එහි ඇත්තේ තන යන්නද තණ යන්නද කල්පනා කරනු ඇත. තන යනුවෙන් එය ගතහොත් එහි තේරුම කාන්තා පයෝධරය වන අතර, තණ යනු තණකොලයි. එනම්, පදරුත් වෙන් කොට ගැටලුවක් විසඳූ සේයාවක් මෙහි ඇත. එහෙත් මෙම සේයාව මායාවකි. තන යන ශබ්දය ඇසෙන විට, ඉන් තෘෂ්ණාව යන තේරුමත් තිබේ. එවිට, ඇසිය යුත්තේ දැන් තෘෂ්ණාව යන තේරුම සඳහා තන ලෙසද, තණ ලෙසද ලිවිය යුත්තේ කියා. මේ දෙකෙන් කුමක් ලිව්වත් එය තවත් තේරුමක් සමග ගැටෙනු ඇත. එවිට, පදරුත් වෙන් කිරීමට තබා ගත් න-ණ ල-ළ භේදය අනවශ්‍ය බව පෙනෙනවා. තවද, කථන ව්‍යවහාරයේදී න-ණ ල-ළ භේදයක් කිසිසේත්ම නැත. එහෙත් කථනයෙහි එම භේදය ගැටලු ඇති කරන්නේද නැත.