ⓘ නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය. යම් වස්තුවක් තව දුරටත් සිසිල් කළ නොහැකි උෂ්ණත්වය එනම් යම් වස්තුවක තාප ශක්තිය ශුන්‍ය වන උෂ්ණත්වය නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය වේ. නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයේ දී පරමාණු ..

                                     

ⓘ නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය

යම් වස්තුවක් තව දුරටත් සිසිල් කළ නොහැකි උෂ්ණත්වය එනම් යම් වස්තුවක තාප ශක්තිය ශුන්‍ය වන උෂ්ණත්වය නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය වේ. නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයේ දී පරමාණු, කම්පනය වන්නේ ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික ආචරණයක් වන ශුන්‍ය ලක්ෂ්‍ය ශක්තිය නිසා පමණි.

අන්තර්ජාතික සම්මුතියක් මඟින් නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය තාප ගතික නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්ව පරිමාණයක් වන කෙල්වින් පරිමාණයෙන් හරියටම 0 K දීත් සෙල්සියස් සෙන්ටිග්‍රේඩ් පරිමාණයෙන් −273.150C දීත් වන පරිදි අර්ථ දක්වා ඇත. තවත් තාපගතික උෂ්ණත්වමානයක් වන රික්තයින් පරිමාණයෙන් 0 °R ලෙස නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය දැක්විය හැක. ෆැරන්හයිට් පරිමාණයෙන් එය −459.670 වේ. කිසිම වස්තුවක් 0 K උෂ්ණත්වයකට සිසිලනය කළ නොහැකි වුවත් විද්‍යාඥයින් නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයට ආසන්න උෂ්ණත්වවලට ද්‍රව්‍ය සිසිල් කිරීමේ දී විශාල ප්‍රගමනයක් පෙන්වීමට සමර්ථ වී තිබේ. අධි සන්නායකත්වය සුපිරි සන්නායකත්වය හා අධි තරලත්වය වැනි පදාර්ථයේ ක්වොන්ටම් ආචරන මෙවැනි අධි උෂ්ණත්වවලදී නිරීක්ෂණය කළ හැක. pK 0.1×10−9K උෂ්ණත්වයකට සිසිලනය කිරීමක් 2000 දී හෙල්සින්කි තාක්ෂණික විශ්ව විද්‍යාලය වාර්තා කර ඇත.

0 K ආසන්න උෂ්ණත්වයක දී සියළුම පරමාණුක චලිතයන් පාහේ නතර වන අතර ස්ථිරතාපී ක්‍රියාවලියක් සඳහා ΔS = 0 වේ. සංශුද්ධ ද්‍රව්‍යයකට T 0 වන විට පූර්ණ ස්ඵටික සෑදිය හැක. පරිපූර්ණ තත්වය වේ මැක්ස් ප්ලාන්ක්ගේ තෙවන තාප ගතික නියමය ඇසුරින් ස්ඵටිකයක නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයේ දී, එන්ට්‍රොපිය ශුන්‍ය වන බව පෙන්විය හැක. කෙසේ වෙතත් අවම ශක්ති තත්වය පිරිහී ඇත්නම් හෝ එය එක් මයික්‍රො මට්ටමකට වඩා වැඩි වුවහොත් පෙර සඳහන් ආකාරයට එ‍න්ත්‍රොපිය ශුන්‍ය නොවේ. නර්න්ස්ට් තාප ප්‍රමේය මඟින් T 0 වන විට ඕනෑම සමෝෂ්ණ ක්‍රියාවලියක එන්ට්‍රොපි වෙනස ශුන්‍යයට ආසන්වන බව ප්‍රකාශ කරන අතර මෙම ප්‍රකාශය වඩාත් දුර්වල වන අතර මුල් ප්‍රකාශය තරම් මත භේදයට තුඩු දී නොමැත.

මෙයින් ගම්‍ය වන්නේ පූර්ණ ස්ඵටිකයක එන්ට්‍රොපිය නියතයක් වන බවය.

ස්ථිර තාපය හා සමෝෂ්ණය එකිනෙකට වෙනස් වුවත් නර්න්ස්ට් උපග්‍රහනය මඟින් මෙම අවස්ථාව සඳහා සමෝෂ්ණ T = 0 හා ස්ථිරතාපී S = 0, එකිනෙක මත සමගතික වන බව පෙන්වයි. කිසිම ස්ථිරතාපයන් දෙකක් ඡේදනය නොවන නිසා වෙනත් ස්ථිර තාපකයකට සමෝෂ්ණ T = 0 සමඟ ඡේදනය විය නොහැක. ඒ අනුව කිසිම ස්ථිරතාපී ක්‍රියාවලියක් ශුන්‍ය නොවන උෂ්ණත්වයකින් ආරම්භ කොට උෂ්ණත්වය ශුන්‍ය දක්වා ගෙන යා නොහැකි බව පෙන්විය හැක. ≈ Callen, pp. 189-190

යම් පද්ධතියක් පරිමිත ක්‍රියාවලි සමූහයකට භාජනය කිරීමෙන් එහි උෂ්ණත්වය ශුන්‍ය දක්වා අඩු කළ නොහැකිය යන්න වඩාත් ශක්තිමත් තර්කයකි. ≈ Guggenheim, p. 157

පරිපූර්ණ ස්ඵටිකයක් යනු සෑම දිශාවක් ඔස්සේම අභ්‍යන්තර දැලිස ව්‍යුහය බාධාවකින් තොරව ව්‍යාප්ත වූ ස්ඵටිකයි. මෙම පරිපූර්ණ සැකැස්ම අක්ෂ තුනක් එකිනෙකට ප්‍රලම්භ නොවූ ඔස්සේ උත්තාරණ සමමිතයක් පැවතීමෙන් සනාථ වේ. ව්‍යුහයේ සෑම දැලිස් අවයවයක්ම ඒක පරමාණුක වුවත් අණුක කාණ්ඩයක් වුවත් නියමිත ස්ථානයේම පවති. කාබන් හි, දියමන්ති හා මිනිරන් වැනි බහුරූපී ආකාර පවතින පරිදි යම් ද්‍රව්‍යයකට ස්ථායී ස්ඵටික ආකාර දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් පවතී නම් එහි රසායනිකව පිරිහුම් ස්වභාවයක් පවතී. මෙසේ පරිපූර්ණ ආකාරයට පවතින ස්ථායී වර්ග දෙකෙ‍හිම T = 0 විට එන්ට්‍රොපිය ශුන්‍ය වන්නේ ද යන්න ගැටළුවකි.

පරිපූර්ණ ස්ඵටික කිසි විටකත් ප්‍රායෝගිකව නොපවතී. අපරිපූර්ණ ස්ථටික හා අස්ඵටික ආකාර පවා අඩු උෂ්ණත්වවලදී එලෙසම ඝන වීම නිසා තව දුරටත් ස්ථායී අවස්ථා සඳහා පරිණාමනය සිදු නොවේ.

ඩෙබ් ආකෘතිය අනුව, ශුද්ධ ස්ඵටික විශිෂ්ට තාපය හා එන්ට්‍රොපිය T3 සමානුපාතික වන අතර එන්තැල්පිය හා රසායනික ධාරිතාව T 4 සමානුපාතික වේ. Guggenheim, p. 111 T = 0 තෙක් මෙය අඩු වී ක්‍රමානුකූලව නියත අගයකට පත් වේ. එවිට එම අගයන්හි ප්‍රස්තාරයේ බෑවුම ශුන්‍ය වේ. 10 K ට අඩු පරීක්ෂණ ඇසුරින් සොයාගෙන ඇති පරිදි T = 0 සඳහා සීමා අගය විශිෂ්ට තාපයේ දී ශුන්‍ය වේ. සවිස්තරාත්මක නොවූ අයින්ස්ටයින් ආකෘතියේ දී ද මෙම විශිෂ්ට තාපයේ අඩු වීම පෙන්වා ඇත. ස්ඵටික අවස්ථාවන්ට මෙන්ම ‍එසේ නොවන පදාර්ථයන් සඳහා ද නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයේ දී විශිෂ්ට තාපය ශුන්‍ය වේ. තාපජ ප්‍රසාරණ සංගුණකයට ද මෙම ක්‍රියාව සිදු වේ. අනෙකුත් විවිධ අගයන් ද ශුන්‍ය වන බව" මැක්ස්වෙල්” සම්බන්ධතාවයන් පෙන්වා දෙයි. මෙම සංසිද්ධිය අනපේක්ෂිත විය.

ගිබ්ස් ශක්තියේ, එන්තැල්පියේ හා එන්ට්‍රොපිය වෙන්සවීම්වල සම්බන්ධය අනුව T අඩුවත්ම ΔG සහ ΔH හි අගයන් එකිනෙකට ආසන්න වේ. ΔS නියත අගයකම සීමාවන් නිසා ස්වයංසිද්ධව සිදුවන සෑම ක්‍රියාවලියක්ම රසායනික ප්‍රතික්‍රියා ඇතුළුව සමතුලිත වන විට G හි අගය අඩුවන බව පරීක්ෂණාත්මකව සොයාගෙන ඇත. ΔS අගය අඩු හෝ / සහ T හි අගය අඩු නම් ΔG